Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, quản lý chất lượng nước là yếu tố sống còn. Trong đó, sự xuất hiện của khí độc NH4 trong ao tôm là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tôm chậm lớn, dịch bệnh và tỷ lệ hao hụt cao. Việc hiểu rõ cơ chế hình thành và cách kiểm soát nồng độ NH4+/NH3 là chìa khóa để đạt vụ mùa thắng lợi.
1. Bản chất và sự hình thành của NH4+/NH3 trong ao tôm
Trong môi trường ao nuôi, chất thải từ tôm (phân, thức ăn dư thừa) trải qua quá trình phân hủy bởi vi khuẩn sẽ tạo ra hợp chất nitơ. Nitơ tồn tại dưới hai dạng chính: NH4+ (Ammonium) và NH3 (Ammonia).
- NH3 (Ammonia): Là dạng khí độc, hòa tan mạnh trong nước và cực kỳ nguy hiểm đối với tôm.
- NH4+ (Ammonium): Là dạng ion hóa, ít độc hơn NH3.
Sự chuyển hóa giữa NH3 và NH4+ phụ thuộc trực tiếp vào pH và nhiệt độ nước. Khi pH tăng cao hoặc nhiệt độ tăng, cân bằng sẽ dịch chuyển mạnh sang dạng NH3 độc hại, gây nguy hiểm cho tôm.

2. Tác hại của NH4+/NH3 đối với sức khỏe tôm
Khi nồng độ NH4 và NH3 vượt ngưỡng cho phép, tôm sẽ chịu những ảnh hưởng nghiêm trọng:
- Gây tổn thương mang: NH3 làm phá hủy các tế bào biểu mô mang, khiến tôm khó trao đổi oxy, dẫn đến tình trạng tôm tấp mé, nổi đầu, bơi lờ đờ.
- Suy giảm hệ miễn dịch: Nồng độ khí độc cao kéo dài làm tôm bị stress, suy giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho vi khuẩn Vibrio tấn công gây bệnh phân trắng, đốm trắng hoặc hoại tử gan tụy.
- Tăng tỷ lệ FCR: Tôm bị nhiễm độc sẽ giảm ăn hoặc bỏ ăn, dẫn đến chậm lớn, tốn chi phí thức ăn mà không thu được năng suất như kỳ vọng.
3. Quy trình kiểm soát NH4+/NH3 hiệu quả
Để xử lý triệt để, người nuôi cần áp dụng quy trình kiểm soát đồng bộ:
Bước 1: Quản lý thức ăn và chất thải
Hạn chế tối đa lượng thức ăn dư thừa bằng cách kiểm tra vó thường xuyên. Sử dụng hệ thống xi-phông đáy ao hàng ngày để loại bỏ chất thải hữu cơ ngay khi chúng tích tụ.
Bước 2: Duy trì ổn định pH và Oxy
Giữ pH ao nuôi ổn định trong ngưỡng 7.5 – 8.2. Đảm bảo hàm lượng oxy hòa tan luôn ở mức > 5mg/l để tạo điều kiện cho vi khuẩn nitrat hóa hoạt động, chuyển hóa các hợp chất nitơ độc hại.
Bước 3: Sử dụng các sản phẩm hấp thụ khí độc chuyên dụng
Đây là giải pháp cấp bách và hiệu quả nhất khi nồng độ khí độc tăng cao. Việc sử dụng các sản phẩm chứa chiết xuất Yucca và Zeolite tự nhiên giúp hấp thụ nhanh chóng khí độc trong nước và dưới tầng đáy.

4. Giải pháp xử lý triệt để với Yucca Zeo
Sản phẩm Yucca Zeo – Hấp thụ khí độc, làm sạch nước, ổn định tầng đáy ao là lựa chọn tối ưu cho người nuôi tôm công nghệ cao.
Tại sao nên sử dụng Yucca Zeo?
- Cơ chế kép: Kết hợp khả năng hấp thụ khí độc tức thì của Zeolite và khả năng ức chế sản sinh NH3 của chiết xuất Yucca Schidigera.
- Làm sạch tầng đáy: Loại bỏ các khí độc tích tụ lâu ngày dưới bùn đáy, giúp môi trường sống của tôm thông thoáng hơn.
- An toàn, hiệu quả: Sản phẩm không gây sốc cho tôm, giữ nước luôn trong sạch và ổn định môi trường ao nuôi dài hạn.
Kết luận
Quản lý tốt nồng độ nh4+ và nh3 là tiền đề để có một vụ mùa thành công. Hãy chủ động kiểm tra chất lượng nước định kỳ và chuẩn bị sẵn phương án xử lý bằng các sản phẩm chất lượng như Yucca Zeo.
Để được tư vấn kỹ hơn về quy trình xử lý khí độc trong từng giai đoạn của tôm, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ thuật của Shrimp Pharm Aqua để nhận được sự hỗ trợ chuyên nghiệp nhất.
SKYE BIO - Men vi sinh làm sạch nước, đáy ao chuyên dùng.
SUPER FRESH - Kích thích miễn dịch, tăng sức đề kháng trên tôm 