Phèn xanh là gì ? Hướng dẫn sử dụng phèn xanh trong ao nuôi tôm

Phèn xanh là gì? Hướng dẫn sử dụng phèn xanh trong ao nuôi tôm? Bài viết này cung cấp hướng dẫn sử dụng phèn xanh trong ao nuôi tôm một cách rõ ràng và thực tế nhất. Phèn xanh (đồng sunfat) là hóa chất được dùng để diệt tảo (tảo lam, tảo mắt), làm sạch rong nhớt và loại bỏ ký sinh trùng.

Tuy nhiên, đánh phèn xanh quá lượng cho phép sẽ làm tôm bị ngộ độc, sưng mang, bỏ ăn và chậm lớn. Để đảm bảo an toàn, bà con phải đo độ kiềm của nước trước khi dùng. Sau khi đánh phèn xanh 4 tiếng, cần tạt EDTA để giải độc kim loại, và sau 24 tiếng phải cấy men vi sinh để phân hủy lớp xác tảo dưới đáy ao.

1/ Phèn xanh là gì? Tác dụng của phèn xanh trong ao nuôi tôm

Phèn xanh là hóa chất dạng tinh thể màu xanh dương, tan nhanh trong nước. Khi tan, phèn xanh tiết ra chất đồng. Chất đồng này có khả năng ức chế và tiêu diệt các sinh vật gây hại trong nước.

Bà con thường sử dụng phèn xanh vào 3 mục đích chính:

• Diệt tảo: Khi nước ao có quá nhiều tảo lam, tảo giáp hay tảo mắt, phèn xanh sẽ làm phá vỡ tế bào của tảo, khiến tảo không thể quang hợp và chết đi. Việc này giúp nước ao trong và sạch hơn.

• Xử lý rong và nhớt: Phèn xanh làm chết các loại rong mền, rong đuôi chó dưới đáy ao và loại bỏ lớp nhớt bám trên bạt.

• Diệt ký sinh trùng: Phèn xanh tiêu diệt trùng bánh xe, trùng loa kèn bám trên mang và vỏ tôm, giúp tôm sạch mình và hô hấp dễ dàng.

Lưu ý về tính độc hại:

Chất đồng trong phèn xanh cũng gây độc cho tôm nếu dùng sai cách. Lượng đồng dư thừa sẽ làm tổn thương mang tôm, khiến tôm khó thở. Khi chất đồng đi vào cơ thể, gan tôm sẽ bị tổn thương, dẫn đến việc tôm bỏ ăn và còi cọc. Do đó, bà con cần đọc kỹ các hướng dẫn bên dưới trước khi sử dụng.

2/ Cách tính lượng phèn xanh cần dùng dựa vào độ kiềm

Mức độ độc hại của phèn xanh phụ thuộc vào độ kiềm của nước ao. Nước ao có độ kiềm cao thì phèn xanh sẽ ít độc hơn đối với tôm. Ngược lại, nếu độ kiềm thấp, phèn xanh sẽ rất độc và dễ làm tôm chết.

Do đó, hướng dẫn sử dụng phèn xanh trong ao nuôi tôm yêu cầu bà con phải đo độ kiềm trước. Cách tính lượng dùng rất đơn giản: Bà con lấy số đo độ kiềm thực tế chia cho 100, kết quả thu được chính là số gam phèn xanh an toàn để tạt cho 1.000 khối nước.

Bảng chi tiết lượng dùng theo từng mức kiềm:

3/ Quy trình 4 bước đánh phèn xanh chuẩn kỹ thuật

Để diệt tảo và ký sinh trùng hiệu quả mà không làm ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm, bà con cần thực hiện đúng 4 bước sau đây.

Bước 1: Chuẩn bị môi trường nước trước khi đánh

• Bà con sử dụng bộ đo để kiểm tra độ pH và độ kiềm. Nếu pH ở mức thấp, bà con cần tạt vôi sống để ổn định nước.

• Khi phèn xanh bắt đầu phát huy tác dụng, tảo sẽ chết hàng loạt. Quá trình phân hủy xác tảo sẽ làm giảm lượng oxy trong nước. Do đó, trước khi tạt phèn xanh 2 tiếng, bà con phải bật tất cả quạt nước và sục khí đáy để cung cấp đủ oxy cho tôm hô hấp.

Bước 2: Tạt phèn xanh vào buổi sáng

• Bà con dùng thùng nhựa múc nước sạch, đổ phèn xanh vào và khuấy cho tan hoàn toàn. Không sử dụng thùng kim loại vì phèn xanh sẽ làm ăn mòn vật chứa. Không dùng nước ao đang bẩn để pha vì sẽ làm giảm tác dụng của hóa chất.

• Bà con mang dung dịch ra tạt đều khắp ao vào lúc 8 giờ sáng đến 10 giờ sáng, trong điều kiện trời có nắng. Khi trời nắng, tảo hấp thụ ánh sáng và trao đổi chất mạnh nhất, nên sẽ hấp thụ chất đồng nhanh và chết triệt để.

Bước 3: Đánh EDTA để giải độc nước

Sau khi tạt phèn xanh khoảng 4 tiếng, phèn xanh đã tiêu diệt xong tảo và ký sinh trùng. Lúc này, lượng chất đồng còn lại trong nước vẫn ở mức cao và bắt đầu gây độc cho tôm.

• Bà con phải sử dụng hóa chất EDTA tạt xuống ao ngay với lượng từ 2 ký đến 3 ký cho 1.000 khối nước. EDTA sẽ kết hợp và giữ chặt các chất đồng lại, khiến chất đồng không còn khả năng gây độc cho tôm. Đây là bước bắt buộc để đảm bảo an toàn cho vụ nuôi.

Bước 4: Dùng men vi sinh dọn sạch xác tảo

Phèn xanh tiêu diệt tảo độc nhưng cũng làm chết các vi khuẩn có lợi trong ao. Xác tảo chết sẽ lắng xuống đáy ao. Sau hai ngày, lớp xác tảo này phân hủy sẽ sinh ra khí độc (H2S, NH3) làm tôm chết.

Sau khi đánh EDTA được 24 tiếng, bà con cần tạt men vi sinh xử lý nước (như Micro-R). Vi sinh vật sẽ phân hủy hoàn toàn lớp xác tảo dưới đáy, giúp đáy ao sạch, nước hết nhớt và ngăn chặn khí độc phát sinh.

4/ Những trường hợp tuyệt đối không được đánh phèn xanh

Sử dụng phèn xanh sai thời điểm sẽ gây thiệt hại lớn. Bà con tuyệt đối không sử dụng phèn xanh trong 4 trường hợp sau:

• Trời mưa hoặc âm u: Khi không có nắng, tảo không hoạt động mạnh nên phèn xanh không mang lại hiệu quả cao. Thêm vào đó, nước mưa làm giảm độ pH và độ kiềm, khiến phèn xanh trở nên rất độc và làm tôm chết ngay lập tức.

• Tôm đang lột vỏ đồng loạt: Khi lột vỏ, lớp vỏ mới của tôm rất mỏng. Chất đồng sẽ ngấm thẳng qua vỏ vào bên trong cơ thể, khiến tôm bị ngộ độc, vỏ không thể cứng lại và tôm sẽ chết rải rác.

• Dùng chung với Chlorine: Phèn xanh và Chlorine khi hòa chung trong nước sẽ tạo ra phản ứng hóa học sinh ra khí độc. Tôm hít phải khí này sẽ chết hàng loạt trong thời gian ngắn. Phải chờ ít nhất 4 đến 5 ngày sau khi dùng Chlorine mới được đánh phèn xanh.

• Dùng liên tục nhiều lần: Lượng đồng trong phèn xanh sẽ lắng xuống bùn đáy ao và không tự phân hủy. Nếu dùng quá nhiều lần trong một vụ, nền đất đáy ao sẽ bị nhiễm kim loại nặng. Tình trạng này làm vi sinh vật có lợi không thể phát triển và tôm chậm lớn ở các vụ tiếp theo. Chỉ nên dùng phèn xanh tối đa 1 đến 2 lần trong một vụ nuôi.

5/ Dấu hiệu tôm ngộ độc phèn xanh và cách cấp cứu

Nếu lượng phèn xanh sử dụng vượt quá mức an toàn, hoặc đánh lúc độ kiềm quá thấp, tôm sẽ bị ngộ độc với các biểu hiện sau:

• Tôm bơi lờ đờ trên mặt nước và dạt vào bờ.

• Mang tôm sưng tấy, chuyển sang màu đỏ hoặc xám đen.

• Tôm ngừng ăn cám, đường ruột trống, gan tụy có màu nhợt nhạt.

Cách cấp cứu:

Khi phát hiện các dấu hiệu này, bà con phải ngừng cho ăn và bật 100% công suất dàn quạt nước. Sau đó, lập tức tạt EDTA với lượng gấp đôi mức thông thường (từ 4 ký đến 5 ký cho 1.000 khối nước). Đồng thời, bà con cần xả bỏ 30% lượng nước cũ trong ao và cấp nước mới sạch vào để làm giảm nồng độ chất độc.

6/ Giải pháp cắt tảo và sạch nhớt bằng sinh học

Việc sử dụng hóa chất kim loại nặng như phèn xanh tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe của tôm và môi trường đáy ao. Hiện nay, nhiều trang trại đã chuyển sang sử dụng các sản phẩm sinh học để xử lý nước an toàn hơn.

Bà con có thể sử dụng các sản phẩm chứa enzyme sinh học, điển hình như Neozyme.

Enzyme bám vào lớp nhớt và màng tế bào của tảo độc, phân giải chúng thành các chất vô hại hòa tan vào nước. Do không chứa kim loại nặng, enzyme không làm tôm bị ngộ độc, không làm tôm bỏ ăn và an toàn ngay cả khi tôm đang lột vỏ. Phương pháp này giúp nước ao trong, sạch nhớt và không để lại chất độc tích tụ dưới đáy ao.

7/ Giải đáp các câu hỏi thường gặp

Đánh phèn xanh lúc mấy giờ là tốt nhất?

Thời gian phù hợp nhất để tạt phèn xanh là từ 8 giờ sáng đến 10 giờ sáng. Khi trời nắng, tảo hấp thụ các chất trong nước nhanh nhất, giúp việc diệt tảo đạt hiệu quả tối đa. Không đánh phèn xanh vào ban đêm.

Tôm bị đen mang, dùng phèn xanh có trị được không?

Nếu tôm bị đen mang do rong bùn bám vào, đánh phèn xanh lượng nhẹ sẽ làm rụng rong, giúp mang sạch lại. Tuy nhiên, nếu tôm đen mang do môi trường nước bẩn và khí độc đáy ao, phèn xanh sẽ không có tác dụng mà còn làm tôm yếu đi. Trường hợp này, bà con phải dùng vi sinh để xử lý đáy ao.

Tại sao sau khi đánh phèn xanh, nước ao có mùi hôi?

Đó là do một lượng lớn tảo bị phèn xanh tiêu diệt và chìm xuống đáy ao. Khi xác tảo phân hủy, chúng sẽ sinh ra mùi hôi và khí độc. Bà con phải đánh men vi sinh Micro-R để vi sinh vật phân hủy hoàn toàn lớp xác tảo này.

Thông tin hỗ trợ kỹ thuật cho bà con

Việc quản lý môi trường nước đóng vai trò quyết định đến sự thành công của vụ nuôi tôm. Quá trình sử dụng các hóa chất diệt tảo cần được tính toán cẩn thận để tránh làm ảnh hưởng đến sức khỏe của vật nuôi.

Nếu ao nuôi của bà con đang gặp tình trạng tảo phát triển dày đặc, rong nhớt nhiều và cần tư vấn chi tiết về hướng dẫn sử dụng phèn xanh trong ao nuôi tôm, hoặc muốn tìm hiểu về sản phẩm enzyme sinh học Neozyme, xin vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi:

Công ty TNHH SHRIMPHARMAQUA

• Địa chỉ: Số 80 Đường D2, Khu Dân Cư Hà Đô, Phường Thới An, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

• Điện thoại hỗ trợ kỹ thuật: 0828.39.3456 – 0859.90.3456

• Website: shrimpharmaqua.com hoặc nghenong.vn