Cách xử lý nhớt bạt đáy ao tôm, xác rong rêu và khí độc (NH3, H2S)

Cách xử lý nhớt bạt đáy ao tôm, xác rong rêu và khí độc (NH3, H2S)? Nhớt bạt đáy ao tôm, xác rong rêu và khí độc là những nguyên nhân gây ngạt khí, tôm tấp mé và rớt đáy. Khám phá quy trình dọn sạch đáy ao bạt, xử lý nhớt bạt đáy ao tôm và khử khí độc bằng bộ đôi chuyên biệt NEOZYME và ASTRO BIO từ Shrimpharmaqua.

Trong các ao nuôi tôm trải bạt, đáy ao là nơi tích tụ mọi nguồn chất thải. Sau khoảng 20 đến 30 ngày thả nuôi, bề mặt bạt lót sẽ xuất hiện một lớp màng nhầy nhụa, trơn trượt. Đây là hiện tượng nhớt bạt đáy ao tôm.

Đi kèm với việc bám nhớt là sự tích tụ của xác rong rêu tàn, thức ăn dư thừa và phân tôm tạo thành lớp bùn đáy tích tụ khí độc. Đây là nguồn sinh ra các loại khí độc gây hại như Amoniac (NH3) và Hydro Sulfua (H2S). Khi các loại khí độc này vượt ngưỡng cho phép, tôm sẽ bị ngạt, nổi đầu, bỏ ăn và chết rải rác dưới đáy.

Để xử lý nhớt bạt đáy ao tôm và khử khí độc đáy ao tôm triệt để mà không cần thay nước hay xi phông liên tục, bà con cần áp dụng đúng quy trình kỹ thuật bằng vi sinh xử lý đáy ao dưới đây.

1/ Nguyên nhân gây nhớt bạt đáy ao tôm và hậu quả

Nguyên nhân gây nhớt bạt đáy ao tôm

Khi ao nuôi tích tụ nhiều chất hữu cơ từ thức ăn thừa và phân tôm, các loại vi khuẩn hại, nấm và tảo sẽ bám vào bề mặt bạt lót. Chúng tiết ra một chất keo sinh học (còn gọi là màng biofilm) để bám chặt vào bạt.

Lớp keo này liên tục giữ lại các chất bẩn lơ lửng trong nước, tạo thành một lớp màng trơn trượt. Hiện tượng nhớt bạt đáy ao tôm này không chỉ làm suy giảm chất lượng nước mà còn là nơi trú ẩn an toàn của vi khuẩn Vibrio gây bệnh phân trắng và bệnh gan tụy trên tôm.

Nguyên nhân hình thành khí độc đáy ao

Đáy ao khi bị bao phủ bởi lớp nhớt bạt và bùn dơ sẽ rơi vào tình trạng thiếu oxy cục bộ nghiêm trọng. Khi phân tôm, xác tảo tàn và thức ăn thừa bị phân hủy trong điều kiện yếm khí (thiếu oxy) này, chúng sẽ sinh ra các loại khí độc hại:

• Khí độc NH3: Sinh ra từ quá trình phân hủy chất thải đạm. Lượng khí độc này tăng mạnh khi ao bị dư thừa thức ăn và đặc biệt bùng phát khi thời tiết nắng gắt, pH nước tăng cao (pH > 8.3). Trong điều kiện này, các ion Amoni (NH4+) vốn có độc tính thấp sẽ chuyển hóa rất nhanh thành dạng khí độc NH3 gây ngạt cho tôm.

• Khí độc H2S: Thường sinh ra ở lớp bùn đáy hoặc ngay bên dưới lớp nhớt bạt do các vi khuẩn khử sulfate (SO42-) hoạt động mạnh trong môi trường thiếu oxy. Khí độc này có mùi trứng thối đặc trưng và sẽ tăng mạnh độc tính, có thể làm tôm chết rớt đáy khi pH nước giảm thấp (pH < 7.5).

Hậu quả khi không xử lý nhớt bạt đáy ao tôm kịp thời

Tôm ngạt thở, nổi đầu và tấp mé ban đêm

Khi lớp nhớt bạt và bùn bã hữu cơ dưới đáy ao không được làm sạch, lượng khí độc sẽ liên tục sinh ra và tích tụ. Khí độc tiếp xúc trực tiếp và làm tổn thương mang tôm, gây ra hiện tượng sưng mang hoặc đen mang.

Khi mang tôm bị tổn thương, chúng sẽ mất khả năng hấp thụ oxy trong nước. Hệ quả là dù người nuôi chạy quạt liên tục và đo hàm lượng oxy hòa tan (DO) trong ao vẫn ở mức cao, tôm vẫn bị ngạt thở, kéo đàn nổi đầu hoặc tấp mé vào ban đêm và lúc sáng sớm.

Tôm bị lỏng ruột, đứt khúc và mắc bệnh phân trắng

Tôm thẻ chân trắng có tập tính sinh học là bò sát đáy và thường xuyên gặm nhấm các bề mặt bám trên bạt. Nếu không có biện pháp xử lý nhớt bạt đáy ao tôm kịp thời, tôm sẽ ăn trực tiếp lớp màng nhầy chứa đầy vi khuẩn gây bệnh này vào hệ tiêu hóa.

Chỉ sau vài ngày, tôm sẽ bắt đầu có biểu hiện lỏng ruột, đường ruột đứt khúc và phân nát. Nếu để kéo dài, tình trạng này sẽ nhanh chóng chuyển biến thành bệnh phân trắng, làm tôm còi cọc, bỏ ăn, giảm tỷ lệ sống và gây thiệt hại kinh tế nặng nề.

2/ Cách dọn đáy ao bằng vi sinh xử lý đáy ao và enzyme

Phương pháp dọn đáy ao truyền thống bằng cách vận hành máy xi phông liên tục thường tốn nhiều chi phí bơm nước, làm thất thoát nước và dễ làm xáo trộn lớp bùn đáy, khiến chất bẩn cùng khí độc khuếch tán ngược lên tầng nước nuôi.

Thay vào đó, việc bà con sử dụng kết hợp giữa vi sinh xử lý đáy ao và enzyme hoạt tính cao mang lại hiệu quả dọn đáy ao bằng cơ chế sinh học an toàn và triệt để hơn.

Trong quy trình này, các men enzyme đóng vai trò là chất bóc tách và làm sạch bề mặt ban đầu. Enzyme có khả năng cắt đứt nhanh chóng các liên kết hữu cơ phức tạp như chất nhầy của nhớt bạt, xác rong rêu tàn và thức ăn thừa bám dai dẳng dưới đáy ao bạt. Sau khi lớp màng dơ này bị phân rã, làm mềm và tơi xốp, hệ vi sinh xử lý đáy ao với mật độ lợi khuẩn cao sẽ tiếp quản để tiêu thụ và phân hủy toàn bộ lượng chất thải hữu cơ lơ lửng đó.

Các chủng lợi khuẩn đặc hiệu (chủ yếu là nhóm Bacillus) có trong các dòng vi sinh xử lý đáy ao sẽ chủ động ăn sạch các chất bã hữu cơ, làm sáng đáy bạt, đồng thời tiết ra các chất ức chế để cạnh tranh thức ăn và không gian sống với vi khuẩn gây hại Vibrio.

Sự kết hợp nhịp nhàng giữa enzyme phân rã nhanh vào ban ngày và vi sinh xử lý đáy ao hoạt động chuyên sâu vào ban đêm giúp dọn sạch đáy ao toàn diện, ổn định màu nước và chặn đứng nguồn sinh khí độc hại mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào việc xi phông hay thay nước liên tục.

3/ Quy trình xử lý nhớt bạt đáy ao tôm bằng NEOZYME

NEOZYME hoạt động dựa trên cơ chế “cắt mạch” sinh học bằng hệ enzyme đậm đặc (Cellulase, Protease, Amylase), giúp bẻ gãy lớp keo dính của màng sinh học, làm nhớt bạt tự bong tróc mà không cần chà rửa cơ học.

Để sản phẩm phát huy 100% công dụng, bà con cần thực hiện theo đúng các bước sau, cụ thể

Bước 1: Chọn thời điểm vàng để đánh thuốc

• Về thời gian: Bà con nên thực hiện vào buổi sáng, thời gian phù hợp là từ 9h00 đến 10h00 (sáng)

• Vì thời gian này bắt đầu có nắng, nhiệt độ nước ấm lên sẽ kích hoạt các men enzyme hoạt động với công suất mạnh mẽ nhất.

Bước 2: Cách pha và tạt Enzyme NEOZYME giảm nhớt bạt

• Cách pha thuốc: Bà con hòa tan lượng NEOZYME (theo đúng liều lượng khuyến cáo trên bao bì cho thể tích ao thực tế) với nước ao sạch.

• Sau đó, bà con tạt đều hỗn hợp khắp ao. Đặc biệt chú ý tạt đậm hơn ở các khu vực mép bạt bờ, các góc chết ít dòng chảy và xung quanh chân dàn quạt nước – đây là những nơi nhớt và rong rêu bám dày nhất.

Bước 3: Vận hành hệ thống quạt nước

• Ngay sau khi tạt thuốc xong, bà con cần bật tối đa hệ thống quạt nước.

• Lực đẩy của dòng nước kết hợp với tác động làm mềm của enzyme sẽ giúp bóc tách nhanh chóng các mảng nhớt bạt, xác rong rêu ra khỏi bề mặt bạt HDPE và đẩy chúng gom về hố xi phông ở giữa ao.

Bước 4: Trục vớt và xả xi phông dọn sạch đáy

• Vào buổi chiều cùng ngày, bà con sẽ quan sát thấy các mảng nhớt bạt và xác rong rêu bong ra, nổi lơ lửng hoặc gom tụ lại.

• Tiến hành mở hố xi phông để xả thẳng các chất bẩn này ra ngoài ao lắng. Đối với các mảng rêu lớn nổi trên mặt nước, có thể kết hợp dùng vợt để vớt bỏ, giúp giảm tải nhanh chóng lượng hữu cơ dư thừa trong ao.

Lưu ý về kỹ thuật để đáy ao sạch bền vững:

• Sau khi đánh NEOZYME bóc nhớt vào ban ngày, đến buổi tối (khoảng 19h – 20h), bà con nên rải thêm vi sinh viên chìm ASTRO BIO xuống đáy ao. Các lợi khuẩn trong vi sinh viên sẽ giúp phân hủy nốt các xác bã hữu cơ nhỏ còn sót lại và ngăn chặn triệt để sự phát sinh của khí độc H2S, NH3 ban đêm.

• Nên duy trì đánh NEOZYME định kỳ 7 ngày/lần ngay từ đầu vụ để bạt luôn sạch bóng, không tạo môi trường cho vi khuẩn có hại sinh sôi.

4/ Cách xử lý nhớt bạt đáy ao tôm, xác rong rêu và khí độc trong 48 giờ

Để xử lý nhớt bạt đáy ao tôm và khử khí độc toàn diện, bà con áp dụng quy trình phối hợp giữa NEOZYME và ASTRO BIO theo lịch trình sau:

Ngày thứ nhất: Xử lý nhớt bạt đáy ao tôm

• 9h sáng: Tạt NEOZYME khắp ao, tập trung ở mép bạt bờ và xung quanh chân dàn quạt nước. Chạy quạt mạnh để bóc tách nhớt bạt.

• Buổi chiều: Khi các mảng nhớt bạt và xác rong rêu bong ra trôi lơ lửng, tiến hành mở hố xi phông để xả bỏ các chất bẩn này ra ngoài ao lắng hoặc dùng vợt vớt bỏ.

Ngày thứ hai: Khử sạch chất bẩn đáy ao và khóa khí độc

• 19h – 20h tối: Rải trực tiếp viên vi sinh xử lý đáy ao ASTRO BIO xuống ao.

• Tập trung rải nhiều ở vùng quanh hố xi phông và dọc theo các góc bạt ít lưu thông nước. Lợi khuẩn sẽ phân hủy các chất bẩn còn sót lại, làm sạch đáy bạt và ngăn chặn các loại khí độc bùng phát ban đêm.

Biện pháp phòng ngừa nhớt bạt đáy ao tôm tái phát

• Kiểm soát lượng thức ăn: Kiểm tra nhá (vó) thường xuyên để điều chỉnh lượng thức ăn vừa đủ, tránh để dư thừa gây ô nhiễm đáy ao.

• Duy trì oxy hòa tan đáy ao: Đảm bảo hệ thống quạt nước và oxy đáy hoạt động ổn định, duy trì hàm lượng oxy hòa tan DO > 5 mg/L để ổn định môi trường nuôi.

• Sử dụng định kỳ: Duy trì liều phòng ngừa với NEOZYME (7 ngày/lần) và vi sinh xử lý đáy ao ASTRO BIO (5 ngày/lần) để giữ đáy ao bạt luôn sạch.

5/ Hỏi đáp cùng chuyên gia Shrimpharmaqua

Hỏi: Sử dụng vi sinh xử lý đáy ao dạng viên ASTRO BIO vào ban đêm có gây thiếu oxy cho tôm không?

Đáp: Các lợi khuẩn cần oxy để phân hủy chất bẩn. Tuy nhiên, vì ASTRO BIO là dạng viên nén tan từ từ dưới đáy chứ không tan ồ ạt như dạng bột, nên mức độ tiêu thụ oxy diễn ra ổn định, không gây ngạt cho tôm. Bà con cần vận hành quạt nước đầy đủ khi rải sản phẩm vào ban đêm.

Hỏi: Khi ao bạt bị nhớt kèm theo hiện tượng tôm bị phân lỏng thì xử lý thế nào?

Đáp: Nhớt bạt đáy ao tôm chứa vi khuẩn gây hại cho đường ruột. Bà con cần áp dụng phác đồ: Buổi sáng đánh NEOZYME để xử lý nhớt bạt đáy ao tôm, đồng thời trộn men tiêu hóa POLI BIO hoặc acid hữu cơ AQUA ACID vào thức ăn để phục hồi đường ruột cho tôm.

Hỏi: Tại sao đánh vi sinh khử khí độc liên tục mà chỉ số khí độc NH3 vẫn cao?

Đáp: Hiệu quả của việc bà con khử khí độc của vi sinh phụ thuộc vào độ pH. Nếu pH ao nuôi đang quá cao (pH > 8.5), khí độc NH3 sẽ tồn tại ở dạng độc tính cao và khó bị chuyển hóa. Bà con cần hạ pH ao nuôi về mức 7.8 – 8.2, sau đó sử dụng viên ASTRO BIO để đạt hiệu quả khử khí độc tối ưu.

Lời kết

Quản lý chất lượng đáy ao bạt là yếu tố quyết định sự thành bại của một vụ nuôi tôm. Bằng cách áp dụng đúng quy trình phối hợp giữa sản phẩm NEOZYME để xử lý nhớt bạt đáy ao tôm và viên chìm ASTRO BIO để khử khí độc, bà con có thể chủ động kiểm soát môi trường ao nuôi ổn định, giúp tôm phát triển khỏe mạnh.

Kính chúc bà con có một vụ nuôi tôm đạt năng suất cao! Để được tư vấn kỹ thuật chi tiết về tình trạng nhớt bạt và khí độc trong ao, bà con vui lòng liên hệ hotline hoặc để lại thông tin trên website shrimpharmaqua.com.